Tâm lý học: Tri giác

Tâm lý học: Tri giác

Tri giác là gì

Tri giác là quá trình tâm lý phản ánh một cách trọn vẹn các thuộc tính của sự vật hiện tượng khi chúng trực tiếp tác động vào các giác quan ta

Đặc điểm của tri giác :

- Là quá trình tâm lý cũng chỉ phản ánh thuộc tính bên ngòai của sự vật hiện tượng đang tác động trực tiếp vào các giác quan.

- Tri giác phản ánh sự vật hiện tượng một cách trọn vẹn: Tính trọn vẹn của sự vật hiện tượng là do tính trọn vẹn khách quan của bản thân sự vật hiện tượng quy định.

- Tri giác là quá trình tích cực gắn liền với họat động của con người. Tri giác mang tính tự giác giải quyêt một nhiệm vụ nhận thức cụ thể nào đó là một hành dộng tích cực trong đó có sự kết hợp chặt chẽ của các yếu tố của cảm giác vận động.

Những đặc điểm trên đây chứng tỏ rằng tri giác là mức phản ánh cao hơn cảm giác, nhưng vẫn thuộc giai đọan nhận thức cảm tính, chỉ phản ánh thuộc tính bề ngòai của sự vật hiện tượng đang trực tiếp tác động vào

Các loại tri giác. Phân loại theo cơ quan phân tích nào giữ vai trò chính trong số các cơ quan tham gia vào quá trình tri giác ta có :

- Tri giác nhìn

- Tri giác nghe

- Tri giác sờ mó

Phân loại theo đối tượng phản ánh ta có:

- Tri giác không gian: là tri giác về hình dáng, độ lớn, vị trí, độ xa và phương hướng của các sự vật đang tồn tại trong không gian, tri giác này giữ vai trò quan trọng trong sự tác động qua lại của con người với môi trường xung quanh, nó là điều kiện để con người định hướng trong môi trường

- Tri giác thời gian: Lọai tri giác này cho biết độ dài lâu, tốc độ, nhịp điệu và tính liên tục khách quan của các hiện tượng trong hiện thực . Nhờ tri giác thời gian mà những biến đổi xẩy ra trong thế giới chung quanh được phản ánh.

Trong tri giác thời gian cũng có những ảo giác, nghĩa là những sai lầm trong việc nhận xét độ ngắn dài của khỏang thời gian , chẳng hạn khi chúng ta bận nhiều công việc, hoặc trạng thái phấn khởi thì thời gian hình như đi nhanh hơn, rút ngắn lại. Trái lại những lúc nhàn rỗi hoặc trong trạng thái chờ đợi hoặc buồn bực thì chúng ta cảm thấy thời gian như đi chậm lại

- Tri giác vận động: là sự phản ánh những thay đổi về vị trí các sự vật trong không gian, lọai này cho ta biết phương hướng, tốc độ, thời gian chuyển động của đối tượng tri giác

- Tri giác con người (tri giác xã hội): Là quá trình nhận thức lẫn nhau của con người trong điều kiện giao lưu trực tiếp. Đây là lọai tri giác đặc biệt vì đối tượng tri giác cũng là con người. quá trình này bao gồm tất cả các mức độ của sự phản ánh tâm lý từ cảm giác cho đến tư duy

Các quy luật cơ bản của tri giác.

- Quy luật về tính đối tượng của tri giác : Tính đối tượng của tri giác đó là hình ảnh trực quan mà tri giác đem lại bao giờ cũng là cũng thuộc về một sự vật, hiện tượng nhất định nào đó của thế giới bên ngoài. Tính đối tượng của tri giác có vai trò quan trọng – nó là cơ sở của chức năng định hướng hành vi và hoạt động của con người.

- Quy luật về tính lựa chọn của tri giác : khi ta tri giác một sự vật hiện tượng nào đó tì có nghĩa là ta tách sự vật đó ra khỏi bối cảnh chung quanh lấy nó làm đối tượng phản ánh của mình .Vai trò của đối tượng và bối cảnh có thể hoán đổi cho nhau: Một vật nào đó lúc này là đối tượng của tri giác, lúc khác lại có thể trở thành bối cảnh và ngược lại. Tính lựa chọn của tri giác phụ thuộc vào yếu tố chủ quan và yếu tố khách quan ( đặc điểm của vật kích thích, ngôn ngữ của người khác, đặc điểm của hoàn cảnh tri giác…)

- Quy luật về tính có ý nghĩa của tri giác. Những hình ảnh của tri giác mà con người thu được luôn luôn có một ý nghĩa xác định. khi tri giác một sự vật hiện tượng nào đó ta gọi tên được sự vật hiện tượng đó trong óc, và xếp sự vật hiện tượng đó vào một nhóm, một lớp các sự vật hiện tượng nhất định, ngay cả tri giác sự vật không quen thuộc, chúng ta cũng cố thu nhận trong nó một sự giống nhau nào đó vơí những đối tượng mà mình đã biết, xếp nó vào một nhóm phạm trù nào đó .

- Quy luật về tính ổn định của tri giác. Tính ổn định của tri giác là khả năng phản ánh sự vật hiện tượng một cách không thay đổi khi điều kiện tri giác thay đổi . Tính ổn định của tri giác được hình thành trong hoạt động với đồ vật và là một điều kiện cần thiết của đời sống con người. Tính ổn định của tri giác do kinh nghiệm mà có.

- Quy luật tổng giác. Ngoài bản thân những kích thích gây ra nó, tri giác của con người còn bị quy định bơỉ một loạt các nhân tố nằm trong bản thân chủ thể tri giác. Sự phụ thuộc của tri giác vào vào nội dung của đơì sống tâm lý, vào đặc điểm nhân cách của họ gọi là tổng giác.

Đặc điểm của nhận thức cảm tính và vai trò của nó .

a) Đặc điểm của nhận thức cảm tính:

-  Phản ánh những thuộc tính bên ngoài của sự vật hiện tượng

- Phản ánh trực tiếp các sự vật hiện tượng

- Phản ánh sự vật hiện tượng một cách cá lẻ nghĩa là phản ánh từng thuộc tính hay trọn vẹn các thuộc tính của từng sự vật hiện tượng

Những đặc điểm trên đây nói lên nhận thức cảm tính là giai đoạn ban đầu, sơ đẳng trong toàn bộ hoạt động nhận thức của con người.

a) Vai trò của nhận thức cảm tính. Cảm giác là hình thức định hướng đầu tiên của con người, là nguồn nguyên liệu để con người có nhận thức cao hơn. Cảm giác là điều kiện quan trọng để đảm bảo trạng thái hoạt động của võ não, do đó đảm bảo hoạt động bình thường của con người. Tri giác thực hiện chức năng điều chỉnh hành vi và hoạt động của con người trong thế giới chung quanh…

(Còn nữa)

Thứ Hai , Tháng Mười Một 30, 2009 11:11


Các tin liên quan

Tháng 7
11

Giáo dục kỹ năng sống: Ngay và luôn… 10:57Sáng

Hôm nay đọc báo thấy có em thí sinh đi thi đại học quên máy tính (máy tính cầm tay, để cộng, trừ, nhân, chia, không phải...

Tháng 7
07

Tâm lý học đám đông: Hiện tượng a dua theo phong trào… 12:55Chiều

Một đám đông các bạn trẻ chen lấn xô đẩy để được ăn một món ăn miễn phí, túm lại “đánh hội đồng” một nạn...

Tháng 7
07

Giáo dục: Trừng phạt có nên người? 10:30Sáng

Khi bạn gõ mấy tiếng “trừng phạt thân thể trẻ em” vào công cụ tìm kiếm trên trang www.google.com.vn, chỉ 0,35 giây, bạn...

Tháng 6
18

Ngày gia đình Việt Nam: Vợ chồng và những … passwords 04:34Chiều

Ít tâm sự, chẳng trò chuyện, không trao đổi, đôi vợ chồng thời công nghệ số chẳng khác nào hai hòn đá cuội tròn trịa...

Tháng 6
18

CHÀO MỪNG NGÀY GIA ĐÌNH VIỆT NAM: Gia đình hiện đại và những “nốt nhạc vui” 04:07Chiều

Ở nước ngoai có ngày của mẹ, ngày của cha, nhưng không có ngày gia đình như ở Việt Nam chúng ta. Điều đó khẳng định...

Jan
01

Một số trò chơi tập thể 12:00AM

Các bạn thân mến! Trò chơi không thể thiếu trong các hoạt động tập thể, sinh hoạt Đoàn - Đội và trong các giờ dạy kỹ năng sống. Xin gợi ý với các bạn ...

Jan
01

Chương trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học 12:00AM

Hiện nay Công ty TNHH Tư vấn tâm lý, đào tạo phát triển cá nhân và cộng đồng ( PSYCONSUL CO., LTD) đang triển khai dạy kỹ năng sống cho một số trường ...

Jan
01

Tâm lý học: Bản chất tâm lý người 12:00AM

Bản chất hiện tượng tâm lý: Có nhiều quan niệm khác nhau về bản chất hiện tượng tâm lý người + Quan niệm duy tâm cho rằng tâm lý của con người là do ...

Jan
01

Tâm lý học: Cảm xúc và tình cảm 12:00AM

A. Tình cảm 1. Khái niệm về tình cảm 1.1) Tình cảm là gì Tình cảm là những thái độ thể hiện sự rung cảm của con người đối với sự vật và hiện tượng ...

Jan
01

Trò chơi dành cho lớp học kỹ năng làm việc đồng đội (team work) 12:00AM

1. Bó đũa kỳ diệu a. Dụng cụ: 1 bó đũa và ghế ngồi cho từng học viên. b. Chuẩn bị:             Mỗi bạn sẽ ngồi trên một ghế và ghế được xếp thành...

  • Chuyên viên Duy Bình

    songhongxanh@yahoo.com

  • Tâm Giao

    tamgiaotrochuyen@yahoo.com.vn

  • Chuyên gia

    chuyenkhonoi_tv@yahoo.com

  • Đinh Đoàn

    dinhdoan_tvtc@yahoo.com

  • Đinh Thuỷ

    dinhthuy_tuvantamly62@yahoo.com