Tâm lý học: Ba tấm bằng vào đời

Bạn học giỏi, tốt nghiệp loại xuất sắc, chuyên môn vững vàng, vậy mà làm gì thất bại đó, đi đến đâu cũng khó hòa nhập với mọi người và công việc, bạn cảm thấy không vui vì công việc cũng như bầu không khí làm việc không được như mong muốn. Bạn chán nản, dẫn tới kết quả, hoặc là bạn tự bỏ việc, hai là người ta đuổi việc bạn, hoặc bạn dặt dẹo, có cũng như không…

Trong một bài giảng về thành công và hạnh phúc, đại đức Thích Tâm Nguyên có “nói vui” với những sinh viên đang theo khóa tu mùa hè rằng, để vào đời, mỗi người cần ít nhất ba tấm bằng: Tấm bằng chuyên môn (tùy theo ngành, nghề bạn được đào tạo và theo đuổi); tấm bằng “cử nhân đường phố” và tấm bằng “thạc sĩ lương tâm”.

Tấm bằng “cử nhân đường phố” chính là kỹ năng sống, những kinh nghiệm, trải nghiệm trong cuộc sống. Bạn chỉ biết chọn bạn tốt mà chơi, xa lánh những người bạn cho là xấu hay không có ích gì cho mình; bạn chỉ biết tin người mà chưa học cách nghi ngờ; bạn mới chỉ biết mặt phải, mặt tích cực của cuộc sống mà chưa biết cuộc sống còn có “mặt trái”, những tiêu cực, những bất tiện… chứng tỏ bạn chưa có bằng “cử nhân đường phố”. Chưa biết khóc, biết cười, chưa biết đi, biết đứng, biết nằm, biết ngồi, biết nói, biết nghe một cách phù hợp, chưa tự chủ, tự giác, tự tin, tự quyết thì bạn chưa tốt nghiệp lớp “cử nhân đường phố”.

Tấm bằng “thạc sĩ lương tâm” chính là thái độ sống, giá trị sống bạn đã theo đuổi, lựa chọn. Biết có tích cực, tiêu cực, nhưng bạn chọn tích cực. Biết có xấu, có tốt, bạn chọn điều tốt. Biết có thuận lợi, khó khăn, bạn chọn vượt qua khó khăn để đến với thuận lợi. Bạn thấy “chán đời”, nhưng chuyển sự chán đời thành những công việc tích cực (tập thể thao, đọc sách, nghe nhạc, gặp gỡ những người giỏi, viết nhật kí….), chứ không lao theo những việc vô bổ, tiêu cực như uống rượu, hút hít, yêu đương nhăng nhít, đăng hình, đăng tus (status, caption) linh tinh lên mạng xã hội hay giận cá chém thớt, chửi chó mắng mèo. Bạn làm việc gì có lợi cho mình, nhưng cũng biết không hại người, dù việc bạn làm không mang lại lợi lộc gì cho họ. Bạn biết chăm chỉ làm việc, nhưng cũng biết cách nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí. Bạn biết kiếm tiền và cũng biết tiêu tiền đúng cách, để hưởng thụ cuộc sống. Bạn sống cho mình, nhưng cũng biết nghĩ cho bố mẹ, người thân. Bạn sống cho hiện tại, nhưng cũng quan tâm đến “ngày mai”…  Tất cả những điều này đều nằm trong chương trình đào tạo “thạc sĩ lương tâm”.

Đấy, có khó không khi cần nhiều bằng cấp đến thế?

Bạn có bằng chuyên môn, có bằng ngoại ngữ, tin học, có bằng lý luận chính trị, có nhiều giấy khen “học sinh giỏi”, nhưng chưa có bằng “cử nhân đường phố “ và “thạc sĩ lương tâm” thì dần dần phải hoàn thiện để lấy hai tấm bằng này nhữa nhé.

Đinh Đoàn