Phòng chống xâm hại trẻ em – Đừng để trở thành “chiến dịch”

Thời gian gần đây, đâu đâu cũng “dấy lên phong trào” phòng chống xâm hại trẻ em, từ mỗi gia đình, các trường học, đến các trung tâm đào tạo kỹ năng, trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, đến chương trình làm việc của Quốc hội, các tổ chức đoàn thể… Ít nhiều, đây cũng là điều đáng mừng vì vấn đề của “trẻ con” mà thu hút được sự quan tâm của toàn xã hội. Tuy nhiên, về vấn đề này, các chuyên gia tư vấn và đào tạo của Công ty TNHH tư vấn tâm lý – đào tạo phát triển cá nhân và cộng đồng (PSYCONSUL CO., LTD) có một vài trăn trở và nhắc nhở.

Một là, khái niệm “xâm hại trẻ em” rất rộng. Theo Luật trẻ em, xâm hại trẻ em được thể hiện dưới 5 hình thức: Bạo lực trẻ em, xâm hại tình dục, bóc lột trẻ em, mua bán trẻ em và xao nhãng/ bỏ rơi trẻ em. Tuy nhiên, nhiều người, trong nhiều tài liệu, kể cả trên báo, đài, nói đến “xâm hại trẻ em” là người ta chỉ nói đến “xâm hại tình dục”. Điều này chưa đầy đủ.

Hai là, trong các chương trình dạy trẻ em kỹ năng tự bảo vệ mình, phòng chống xâm hại trẻ em, đặc biệt là xâm hại tình dục, người ta tập trung dạy trẻ tránh xa người lạ, biết kêu cứu, bỏ chạy, chống trả… khi bị xâm hại. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu, khảo sát và trên thực tế, trên 90% đối tượng xâm hại trẻ em là người thân, người quen, người ruột thịt, người có uy tín, có quyền lực với trẻ (ví dụ: anh chị em, bố đẻ, ông nội ngoại, thầy giáo, cán bộ y tế đang chăm sóc trẻ, anh họ, bác hàng xóm…).Nhận diện, đề phòng, né tránh, thoát hiểm, tố cáo… những đối tượng này mới là “vấn đề cực khó”, lại ít được dạy. Như vậy là có mà chưa đủ.

Ba là, quan niệm về xâm hại trẻ em, nhất là về hậu quả của nó còn nhiều điều chưa đầy đủ. Người ta chỉ cho là “hậu quả nghiêm trọng” khi trẻ bị thương tích trên thân thể, bị chảy máu, đau đớn, bị có thai ngoài ý muốn… còn những “hậu quả chìm” như tổn thương về tâm lý, tinh thần (sợ hãi, lo lắng, mặc cảm, tự ti, nhút nhát, ám ảnh…), bị coi nhẹ. Nhiều vụ xâm hại trẻ em bị bỏ qua khi người lớn, kể cả người thân thấy “nó chưa để lại hậu quả lớn”, để lọt lưới tội phạm.

Bốn là, đừng quên mọi trẻ em đều có thể là nạn nhân của xâm hại trẻ em, kể cả xâm hại tình dục. Tất nhiên, về hình thức xâm hại, thì trẻ em trai ít trở thành nạn nhân của xâm hại tình dục hơn trẻ em gái, nhưng ít không có nghĩa là không có.

Năm là, khi dạy trẻ tự bảo vệ bản thân, người lớn, nhất là các thầy cô dạy kỹ năng sống, thường dạy trẻ cách kêu cứu, bỏ chạy, chống trả, mà quên dạy trẻ phải khôn khéo để bảo đảm an toàn về thân thể, tính mạng. Nhiều vụ xâm hại, nạn nhân bị tử vong do kêu la lớn, khiến thủ phạm sợ hãi, bịt miệng, bóp cổ để khống chế. Nhiều trường hợp bỏ chạy, chống trả đã bị thủ phạm hành hung tàn độc. Đôi khi bình tĩnh, tự tin, khéo léo thỏa hiệp, giả vờ “ngoan ngoãn nghe theo”, chấp nhận một số thiệt thòi, tổn thương nhỏ để bảo toàn tính mạng mới là khôn ngoan.

Sáu là, nhiều người nghĩ rằng phải có thêm nhiều bộ luật, luật, quy định … nhưng thật ra chúng ta có đủ Luật để bảo vệ trẻ em. Vấn đề cơ bản là nâng cao nhận thức cộng đồng, nâng cao năng lực tự bảo vệ cho trẻ em và thực thi pháp luật nghiêm minh mà thôi.

Công ty TNHH Tư vấn tâm lý – Đào tạo phát triển Cá nhân & Cộng đồng tổ chức nhiều hoạt động như hội nghị, hội thảo, lớp tập huấn kỹ năng phòng chống xâm hại trẻ em cho những cán bộ làm công tác bảo vệ trẻ em, các thầy cô giáo, cha mẹ học sinh và trẻ em. Nếu các cá nhân, tổ chức có nhu cầu được tư vấn, tập huấn, đào tạo, truyền thông… hãy liên hệ với chúng tôi. Đội ngũ cán bộ của chúng tôi sẵn sàng hợp tác với các quý khách hàng trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em, phòng chống xâm hại trẻ em.

Đinh Đoàn