Kỹ năng xác định mục tiêu chuẩn

Dù là một cá nhân, một đôi đang yêu nhau, một gia đình, một cơ quan, một tổ chức hay một đất nước cũng cần phải xây dựng cho mình những mục tiêu. Mục tiêu là điều chúng ta phải đạt được trong một khoảng thời gian nhất định, với nguồn nhân lực, tài lực, vật lực nhất định. Đặt mục tiêu sai là mất phương hướng và không thể có kết quả như mong đợi.

Trong khi xây dựng mục tiêu, chúng ta cần chú ý 3 tiêu chí sau:

* Mục tiêu phải có mốc thời gian, không gian cụ thể.

          Nếu một người đặt mục tiêu cho mình là “trong tương lai tôi sẽ mua ô tô”, thì đây là mục tiêu không cụ thể mốc thời gian. Tương lai có thể ngày mai, tuần sau, tháng sau hay 20 năm nữa. Nếu không có mốc thời gian, cứ chung chung như thế, chúng ta không có sự kích thích để phấn đấu. Tương tự như vậy, thay vì đặt mục tiêu “ngày càng được bạn đọc yêu mến”, một toà báo hãy đặt mục tiêu cụ thể là “đến hết năm 2010, tờ báo này sẽ được xếp vào top 10 tờ báo bán chạy nhất Việt Nam”.

* Mục tiêu phải là một động từ cụ thể có thể đo lường (cân, đong, đo, đếm) kết quả được.

          Trong rất nhiều bản kế hoạch phát triển của công ty, cơ quan, tổ chức, người ta thường đặt mục tiêu kiểu “không ngừng phát triển”, “tiến lên tầm cao mới”, “tiến lên một bước”. Đây là những mục tiêu không chuẩn, bởi “không ngừng”, “tầm cao mới” , “một bước” là những thứ khó đo lường. Một bước là bao nhiêu? tầm cao mới là tầm cao nào?

Còn nếu một phường đặt mục tiêu: “đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2009, 100% đảng viên và 50% người dân được tập huấn về an toàn vệ sinh thực phẩm”, thì mục tiêu này chuẩn, bởi có mốc thời gian cụ thể, có chỉ tiêu phấn đấu mà chỉ tiêu này có thể thống kê, theo dõi, đo lường được.

* Mục tiêu phải có tính thách thức và vừa tầm.

          Một người có thể gánh được 40 kg mà đặt mục tiêu sẽ gánh được 40 hay 42 kg là một mục tiêu “xoàng xĩnh”, bởi nó “trong tầm tay”. Mục tiêu đặt ra phải cao hơn khả năng hiện thời của mình thì mới phát huy sức mạnh, sự cố gắng để đạt được mới là mục tiêu tốt.

Tuy nhiên, mục tiêu phải đặt trong bối cảnh tương quan với tiềm năng, năng lực, nhân lực, vật lực, tài lực của bản thân. Nếu mục tiêu đặt quá cao, trong khi năng lực có hạn thì khó đạt được, mà nếu có cố đạt được thì lại phải dùng các biện pháp mánh khoé, tiểu xảo, thì đó cũng chỉ là việc đặt mục tiêu cho có hình thức.

Một thanh niên vừa ra trường, còn thiếu kiến thức, kinh nghiệm sống cũng như kỹ năng làm việc mà đặt mục tiêu sau 1 năm đi làm phải trở thành giám đốc công ty hay nước ta đặt mục tiêu sau 5 năm nữa trở thành nước giàu có nhất thế giới… đều là những mục tiêu được xây dựng thiếu kỹ năng.

Một người đàn ông hỏi thăm một cụ già đi đường: “Cụ ơi, phía trước là làng gì cụ nhỉ”? Cụ già hỏi người đi đường: “Anh định đến làng nào?”. “Cháu cũng không biết đi đâu nữa” – Người đi đường trả lời. Cụ già cười và bảo: “Anh chẳng biết phải đi đến đâu thì anh cứ đi đi, phía trước là làng nào mà chẳng vậy, quan trọng gì đâu!”. Nói rồi cụ đi thẳng.

            Quả là một ví dụ rất hay cho việc không có mục đích, mục tiêu sống!