Giáo dục: Khi có con tự kỷ, cha mẹ phải là “chuyên gia hàng đầu”

Khi có đứa con tự kỷ, hãy nhớ rằng chính bố mẹ trẻ là những “chuyên gia tốt nhất” chăm trị cho con. Đừng chờ đợi xem con bạn có dần dần khá lên không. Bạn không làm gì thì tình trạng sẽ chỉ tồi tệ hơn mà thôi. Dưới đây là những việc cha mẹ cần làm khi có con tự kỷ:

1. Tìm hiểu về bệnh tự kỷ: Bạn càng hiểu biết nhiều về chứng rối loạn phổ tự kỷ thì bạn sẽ càng có được những quyết định đúng đắn cho con mình.

2. Cha mẹ hãy là một chuyên gia về con mình: Bạn nên biết điều gì khiến con mình có những hành vi tiêu cực và điều gì có thể khuyến khích những phản ứng tích cực cực ở trẻ. Nếu bạn biết rõ những thứ có khả năng tác động đến con, bạn sẽ biết cách xử lý các sự cố một cách tốt hơn và có thể tránh được các tình huống không mong muốn.

3. Chấp nhận con mình, với tất cả những điều khác biệt của trẻ: Thay vì tập trung vào những điểm khác biệt hay những điều mà con mình không có so với những đứa trẻ bình thường, hãy học cách chấp nhận những điều đó.

4. Đừng bao giờ từ bỏ: chúng ta không thể đoán được diễn biến của chứng rối loạn phổ tự kỷ ở một đứa trẻ. Đừng vội vàng kết luận về cuộc sống tương lai của con bạn. Giống như tất cả mọi người, những người mắc bệnh tự kỷ cũng có một quãng đường đời phía trước để lớn lên và phát triển những khả năng của họ.

Kiên nhẫn trong việc chăm sóc, giáo dục con, không bao giờ từ bỏ…

5. Luôn nhất quán trong cách dạy trẻtrẻ mắc bệnh tự kỷ thường phải mất 1 thời gian dài để có thể thích nghi được với những gì chúng vừa được học khi bị chuyển từ một bối cảnh  này  (ví dụ như tại văn phòng của bác sỹ trị liệu hay tại trường học) sang một bối cảnh khác, kể cả ở nhà. Cụ thể là, chúng có thể sử dụng ngôn ngữ kí hiệu để giao tiếp khi ở trường, nhưng lại không nghĩ đến chuyện sẽ làm tương tự khi ở nhà. Vì vậy tạo ra một môi trường giống nhau cho trẻ sẽ là cách tốt nhất để củng cố những gì chúng học được.

6. Cố định một thời gian biểu: Trẻ tự kỷ thường đạt kết quả tốt nhất khi làm theo một thời gian biểu cố định. Điều này liên quan đến sự nhất quán đã được nhắc đến ở trên. Vì vậy, cha mẹ nên tạo ra một thời gian biểu cho trẻ với các khung giờ không thay đổi cho các bữa ăn, giờ trị liệu, giờ học ở trường và giờ đi ngủ.

7. Khuyến khích những hành vi tốt: Cha mẹ nên cố gắng động viên để trẻ tiếp tục phát huy những điều tốt đã làm được. Hãy tuyên dương con khi chúng biết cách ứng xử hay học được 1 kĩ năng mới, và cha mẹ nên chỉ ra một cách cụ thể hành vi nào của chúng đang được khen. Bạn nên nghĩ ra những cách khác nhau để thưởng cho trẻ, ví dụ như tặng con 1 miếng dán hoạt hình hay cho con chơi đồ chơi trẻ thích.

8. Tạo ra một môi trường an toàn cho trẻ: Cha mẹ nên dành riêng ra một không gian riêng tư trong nhà để con bạn có thể thư giãn và cảm thấy an toàn. Bạn cần phải sắp xếp và tạo ra các ranh giới bằng những cách con bạn có thể hiểu được. Ví dụ như sử dụng đồ vật dễ nhận biết bằng các băng màu đánh dấu giới hạn không gian chơi, hay dán nhãn các đồ vật trong nhà bằng tranh ảnh.

9. Học cách giao tiếp với trẻ bằng ngôn ngữ không lời: Nếu bạn chịu khó quan sát, bạn sẽ nhận ra những tín hiệu phi ngôn ngữ mà trẻ tự kỷ thường dùng để giao tiếp. Hãy chú ý vào những âm thanh mà trẻ tạo ra, biểu hiện trên khuôn mặt và những cử chỉ mà con bạn thường làm khi đứa trẻ cảm thấy mệt, đói hay muốn đòi một thứ gì đó.

Khi không được quan tâm hay bị hiểu lầm, trẻ con thường cảm buồn và bực tức, và điều này cũng đúng với trẻ tự kỷ. Khi bạn thầy con mình tỏ ra cáu giận, có nghĩa là vì bạn đã không hiểu được những tín hiệu phi ngôn ngữ của trẻ. Vì thế, khi trẻ tỏ ra tức giận có nghĩa là trẻ đang muốn bộc lộ nỗi bực dọc của mình với bạn và cố gắng thu hút sự chú ý từ bạn.

10. Dành thời gian vui chơi nhiều hơn. Một đứa trẻ mắc bệnh tự kỷ thì vẫn chỉ là một đứa trẻ. Đối với cả trẻ tự kỷ và các bậc cha mẹ, cuộc sống có nhiều thứ để quan tâm hơn là chỉ các buổi trị liệu. Cha mẹ nên tìm ra những cách để cùng chơi với con, mà có thể khiến trẻ thích thú, thoải mái và thoát khỏi sự rụt rè nhút nhát thường thấy.

Nếu bạn gặp những khó khăn trong việc chẩn đoán, đánh giá, chăm sóc, giáo dục hay lựa chọn mô hình giáo dục cho con, hãy gọi điện thoại cho các chuyên gia tư vấn: 0913352548 hoặc 0917657722.

Đinh Đoàn